Welkom in de tuinen van de Bereklauw !
De Bereklauw, ook bekend als “The Ideas Factory”, is een leefgemeenschap die al dertig jaar bestaat nu. De mensen komen en gaan er, maar de eigenaar van het terrein, Gosse, is altijd wel daar, druk bezig met een of andere verbetering. Op dit moment leven er zo’n 10 mensen permanent op het terrein.
Deelname aan het tuinieren is natuurlijk vrij, zonder verwachtingen. Toch is het nodig enkele afspraken op papier te zetten. Zo weet iedereen die (af en toe) mee tuiniert wat de globale structuur is waarbinnen de tuinen groeien en bloeien.
Permacultuur is een ontwerpmethode die ervan uitgaat dat alles met elkaar verbonden is. Dat maakt van een tuin een waar spinnenweb. Aanvankelijk kan dat chaotisch overkomen. Als men de tijd neemt om wat dieper af te dalen en niet meer enkel naar de oppervlakte kijkt ontmoet men steeds meer natuur. In een tuin zijn ontelbare verbindingen. Alles werkt met alles samen. Ook het meest -ogenschijnlijk- chaotische oerwoud is een gebeuren waarvan de elementen als een Zwitsers uurwerk samenwerken. Door de natuur te observeren kunnen we van haar leren, haar processen nabootsen en versnellen. Regeneratie, compagnion planting, ziekte beheersing, patronen, gildes, het gebruik van verschillende lagen, het maken en onderhouden van bodem, mulchen, … . Permacultuur is niet het zoveelste specialisme -dat we even met de paplepel inlepelen- maar biedt aan geduldige, leergierige mensen een kader om in de diepte af te dalen.
*De aarde streeft uit zichzelf naar bedekking. Om erosie (regen, wind, zon), dichtslibben en uitdroging te voorkomen staan en liggen kruiden en bladeren als een beschermende mantel op de bodem. Door dit inzicht kunnen we samenwerken met de aarde in plaats van de strijd tegen de kruiden aan te binden. Daarom zorgen we ervoor dat de bodem maximaal bedekt blijft. Bodem bestaat uit ontelbare mico-organismen, bacterieën,schimmels, organisch en anorganisch materiaal en wordt als een levend organisme beschouwd. Als bedekking gebruiken we een mulchlaag bestaande uit stro, plantenmateriaal (afgemaaid of gesneden gras, kruiden,…), een bodembedekker zoals spinazie, sla, mosterd of postelein, of karton. Belangrijk is dat de mulch lucht doorlaat zodat de bodem niet verstikt. Ideaal is om onder de mulch een laag compost aan te brengen. Compost dient als voedsel voor bodemorganismen. De mulch van vandaag wordt de bodem van morgen. Een mulchlaag beschermt de bodem en zorgt voor een losse kruimelige structuur waardoor spitten overbodig wordt.
*Om compactering van de bodem te voorkomen worden de groentenbedden nooit betreden. De bodem bevat dan een maximale hoeveelheid lucht, nodig voor bodemorganismen, en kan veel water opslaan.
*Kruiden worden niet verwijderd. Planten zetten zonne-energie en CO2 om in biomassa en vormen bodem. Om overdadige voortplanting te voorkomen worden kruiden voor de zaadvorming aan de grond afgesneden. De wortels blijven in de grond om bodem te vormen, erosie te voorkomen en de structuur te verbeteren. De afgesneden plantendelen worden ter plaatse op de grond gelegd. Uitzondering : kruiden die zich via de wortel voortplanten of woekeren (kruipende boterbloem, krab -en varkensgras, zevenblad) worden wel verwijderd en dienen als mulch. Vele verschillende planten zorgen voor een optimale biodiversiteit. Biodiversiteit is het draagvlak, de brede basis. Voor permacultuur is biodiversiteit niet ‘een maximale diversiteit aan planten’ maar een maximale diversiteit aan relaties tussen elementen, aan verbindingen, aan tussen.
*Om op het einde van het seizoen eigen zaad te winnen worden sommige planten niet geoogst.
*Houd dieren (kippen, eenden, honden) ten alle tijde uit de tuin. Het is altijd wel plezant spinazie, bieslook of wat kruiden in je mond te stoppen tijdens het werk ; behalve als er net op dat stukje net een hond heeft geplast. In het najaar zijn de kippen welkom. Een kat in de tuin houdt het muizenbestand wat in evenwicht.
*Bert is elke zondag van 1400 tot 1800 aanwezig. Check voor alle zekerheid steeds de kalender op de home pagina van de Transitiestad Leuven website. Wens je mee te helpen en weet je niet goed wat of hoe neem dan zeker contact op : 016/233213
Adres bereklauw : het einde van de Bieststraat (Brusselsesteenweg achter Brantano), 3020 Herent – map
In de serre ligt een map met informatie over combinatieteelt en permacultuur. Wie deze informatie via de website van Transitiestad Leuven wil downloaden vraag het paswoord aan. Download Permacultuur Bereklauw .
Er zijn een aantal definities van permacultuur, sommige breder andere eerder beperkt. Hieronder enkele :
* Permacultuur is samenwerken met de natuur om een betere wereld voor ons allemaal te maken. Als we de natuur observeren zien we dat er een systeem van principes aan het werk is. Permacultuur gebruikt deze principes om geïntegreerde systemen te ontwikkelen voor onze voedsel- en energievoorziening, en een duurzame samenleving. Dit alles op een gezonde en efficiënte manier. Door permacultuur kunnen we de kwaliteit en productiviteit van onze individuele levens, onze samenleving en onze omgeving verbeteren.
*Permacultuur is het ontwerpen van systemen voor een maximale output met een minimale input. Permacultuur reikt ons de gereedschappen en processen aan die ons in staat stellen conceptuele, materiële en strategische componenten te verenigen in een ‘patroon’ of ‘plan van aanpak’ dat met minimale hulpbronnen opgebouwd en onderhouden kan worden. Permacultuur vindt vooral toepassing in tuinen, land- en tuinbouw en natuurprojecten.
*Permacultuur is een ontwerpsysteem voor het creëren van veerkrachtige, duurzame systemen. Men observeert gezonde natuurlijke systemen en ontdekt patronen. Op basis van observatie ontwerpt men systemen voor de mens (lichaam, geest, huis, tuin, school, samenleving, …). De aanpak bestaat erin te bewaren wat er op de site is en het verlies van grondstoffen (water, bodem, …) een halt toe te roepen ; de schade die toegebracht is te genezen en systemen van overvloed te creëren zodanig dat de site het welzijn van haar bewoners en omgeving ondersteunt.(Patricia Michael)
*Het woord permacultuur komt niet alleen van permanente agricultuur, maar ook van permanente cultuur, een duurzame leefwijze. De principes van permacultuur zijn overal toepasbaar: van woestijnen tot bossen, van platteland tot stad. Permacultuur bestaat niet uit vaste regels en heeft geen copyright op ideeën en technieken, maar inspireert mensen zelf tot observatie. Het biedt een raamwerk voor ‘groene ideeen’. Permacultuur werkt met de natuur mee in plaats van ertegen in en probeert daarmee een maximum aan productie met een minimum aan energie te bereiken. Permacultuur gaat dus verder dan alleen tuinieren. Als het om tuinieren gaat heeft permacultuur veel overeenkomsten met ecologisch (moes)tuinieren. Beiden gaan bijvoorbeeld uit van de zorg voor de bodem en putten inspiratie uit natuurlijke processen. Permacultuur gaat daarmee echter verder. (Koen van de Hauw)
*Permacultuur is het bewust ontwerpen en onderhouden van ecosystemen die de diversiteit, stabiliteit en veerkracht van natuurlijke ecosystemen hebben. Het is de harmonische integratie van landschap en mens, waarmee voedsel, energie, beschutting en andere materiële en niet-materiële zaken op duurzame wijze geproduceerd worden. (Mollison & Holmgren)
*Permacultuur is een ontwerpmethode voor duurzame en veerkrachtige ecosystemen. Een ecosysteem bestaat uit alle elementen in een gebied en de relaties ertussen. Voorbeelden zijn een huis, een tuin, een stad, een bedrijf, een maatschappij, het eigen leven. Permacultuur maakt gebruik van een gereedschapskoffer gevuld met strategieen, voorbeelden, ervaring en permacultuurprincipes. Fundamenteel is dat bij het ontwerpen de nadruk niet ligt op de elementen van het systeem zelf maar op de relaties tussen de elementen waaruit het bestaat of die men in het systeem wil opnemen. Men zal tot een optimaal functionerend ecosysteem trachten te komen door de relaties tussen de elementen te optimaliseren. Observatie vormt de basis. (Bert)
*